Laat mij meer centraal staan

Terug naar nieuws overzicht.
19 April 2019

Flexnieuws schrijft dat de arbeidsovereenkomst niet meer aansluit op de realiteit. Om te onderzoeken hoe dit kan, moeten we terug naar het ontstaan van de arbeidsovereenkomst.

In 1907 wilde arbeiders meer bescherming, waardoor ze via vakbonden actie ondernamen. Hieruit vloeide de arbeidsovereenkomst voort, die tot op heden eigenlijk nagenoeg hetzelfde is gebleven. De arbeidsovereenkomst bestaat uit een viertal componenten, namelijk; een overeenkomst waarbij er persoonlijke arbeid wordt verricht voor een bepaalde tijd in ruil voor loon. De laatste component bestaat eruit dat er sprake is van een gezagsverhouding tussen werkgever en werknemer.

Dit laatste is echter niet langer van deze tijd, mede door de digitalisering en platformisering. Ga maar na: een Deliveroo bezorger krijgt allereerst van dat bedrijf een arbeidsovereenkomst, maar ontvangt daarna zijn bezorgroute van een algoritme. Vervolgens wordt hij beoordeeld door de mensen bij wie het eten thuis is bezorgd. De bezorger is door deze constructie afhankelijk van deze drie, waardoor er niet langer een duidelijke gezagsverhouding is tussen één baas en werknemer.

Deze minder duidelijke gezagsverhouding brengt een probleem met zich mee. Zo kunnen werknemers minder aanspraak maken op het sociaal vangnet, omdat hierin de arbeidsovereenkomst centraal staat. Dit brengt de vraag bij wie een werknemer kan aankloppen als die ziek wordt: het bedrijf, het algoritme of de reviewers? Van allen is hij namelijk afhankelijk, maar wij denken niet dat de bezorger bijvoorbeeld bij de reviewers kan aankloppen.

Een mogelijke oplossing die wordt voorgesteld is om niet de arbeidsovereenkomst centraal te stellen, maar de werkende zelf. Hiervoor zullen dus veranderingen moeten komen om deze werknemers, net als in 1907, meer bescherming te bieden. Wat deze veranderingen worden, is echter bij lange na nog niet duidelijk.